على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2583
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
چيز : چيز منظور . فلان ( fol ne ) ا . ع . تثنيهء فل ( folo ) . مر . فلان . فلان از فلان ( fol n - az - fol n ) م ف . پ . لاف زدن و گزاف گفتن . فلانة ( fol nat ) ا . ع . مؤنث فلان . مر . فلان . فلانستان ( fol nest n ) ا . پ . مكان هر كس و منزل هر كس و چنين محلى . فلانه ( fal ne ) ا . پ . نره . فلانه ( fol ne ) ا . پ . چنين شخصى . فلانى ( fol ni ) ا . پ . شخص غير معلوم و مجهول . فلاورة ( fal verat ) ا . ع . مأخوذ از پيلور فارسى و بمعنى آن . فلاوه ( fal ve ) ص . پ . سرگشته و سرگردان و حيران . فلاوى ( fal v ) ع . ج . فلو ( falovv ) و فلو ( folovv ) و فلوة ( falovvat ) و فلوة ( folovvat ) . فلاية ( fel yat ) ا . ع . شپش جستن در سر ( اسم است فلى را ) . فلة ( folat ) ا . ع . مؤنث فل . يق : يا فلة . مر . فلان . فلت ( falt ) م . ع . فلت فلتا ( از باب ضرب ) : خلاص شد و رها گشت . و فلته : رها كرد آن را و خلاص كرد ( لازم و متعدى ) . فلت ( falat ) ا . ع . رهائى و خلاصى . و مالك منه فلت اى مالك مخلص : نيست از براى تو از آن خلاصى . فلت ( folat ) و ( follat ) ص . ع . فرس فلت : اسب تيزرو بانشاط و شادمان . و كذلك : فرس فلت . فلتات ( falat t ) ع . ج . فلتة ( faltat ) . و فلتات المجلس : لغزشها و خطاهاى انجمن . فلتان ( felt n ) و ( falat n ) ص . ع . فرس فلتان : اسب تيزرو و تيز خاطر و شادمان . و كذلك : فرس فلتان . فلتان ( falat n ) ا . ع . شادمان . و درشت و صلب . و جرى و دلير . و نام مرغى كه كبى را شكار مىكند . و نام مردى . فلتان ( folat ne ) ا . ع . تثنيهء فلة . يق : يا فلتان . مر . فلان . فلتة ( faltat ) ا . ع . آخرين شب از هر ماه . و آخرين روز از ماهى كه پس از آن ماه حرام مىآيد . ج : فلتات . فلتة ( faltatan ) ا . ع . كار ناگهان بىانديشه و تفكر و تدبر و تودد . يق : كان الامر فلتة . فلج ( falj ) ا . پ . قفل و كليدان . و زنجيرى كه در را بدان بندند . فلج ( falj ) ا . ع . نقصان . و زيان و ضرر و خسارت . و فتح و فيروزى . و رستگارى . ج : فلوج . فلج ( falj ) م . ع . فلج الطعام فلجا و فلوجا ( از باب ضرب و نصر ) : تقسيم كرد طعام را بفلج كه نام كيله ايست . و فلج الشيئ : به دو نيم كرد آن چيز را . و فلج الارض للزراعة : شكافت زمين را جهة كشت و برگردانيد آن را . و فلج بحجته : ثابت كرد حجت خود را . و فلج الجزية على القوم : واجب كرد جزيه را بر آن گروه . و فلج الرجل على خصمه : چيره شد آن مرد بر دشمن خود . و فلج فلان : فيروزمند شد فلان و رستگار گرديد به آنچه مىخواست . فلج ( falj ) و ( felj ) ا . ع . نيم و نيمه و نصف . ج : فلوج . فلج ( felj ) ا . ع . يك قسم كيله و پيمانهاى مر طعام را . فلج ( falj ) ا . ع . پيروزى و رستگارى . فلج ( falaj ) ا . ع . دورى ما بين قدمها . و گشادى ميان دندانها . و جوى خرد . ج : افلاج . فلج ( falaj ) م . ع . فلج الرجل فلجا ( از باب سمع ) : دور شد ميان قدمهاى آن مرد . و فلج ثغره : گشاده شد ميان دندانهاى او . و فلج ( مجهولا ) : فالج زده گرديد . فلج ( falaj ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بيمارى فالج . فلجاء ( falj ' ) ص . ع . مؤنث افلج : آنكه در ميان هر دو دست و يا پستان وى دورى باشد . و امراة فلجاء الاسنان : زنى كه ميان دندانهاى وى گشاده بود . فلجان ( falj ne ) و ( felj ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو نيمه و دو نصف . فلجان ( folj n ) ا . ع . نهرهاى كوچكى كه كشت را مشروب مىكنند . و ادات كشت . فلجان ( falaj n ) ا . ع . فاصلهء ما بين ساقها و يا ما بين دندانها . فلجة ( foljat ) ا . ع . فيروزى و رستگارى . فلجم ( faljam ) ا . پ . قفل و كليدان . و زنجيرى كه در را بدان بندند . فلح ( falh ) ا . ع . شكافتگى و شقاق . و شقاق پاى . ج : فلوح . يق : فى رجله فلوح اى شقوق . فلح ( falh ) م . ع . فلح الارض فلحا ( از باب فتح ) : شكافت زمين را جهة كشتكارى . و فلح فلان : مكر كرد فلان و فريفت . و فلح فى البيع فلحا و فلاحة : بدسگاليد و دغلى نمود در خريد و فروخت و كاست حق را در آن . و قولهم : الحديد بالحديد يفلح : آهن را با آهن بايد شكافت و بريد . فلح ( folh ) ع . ج . افلح و فلحاء . فلح ( falah ) ا . ع . رستگارى و فيروزى .